Atrakcją jest nie tylko nasz pensjonat...
Oprócz widoku polujących jastrzębi i saren przemykających po okolicznych polach, godne polecenia są zabytkowe i urokliwe kościółki z okresu XIV - XV w. rozrzucone w promieniu 20-30km po okolicznych malowniczych wsiach (w dodatkowych opisach polecamy wycieczki).
Gości którzy przyjeżdżają w poszukiwaniu szumu drzew ciszy i grzybów przyciągną piękne lasy położone blisko naszego gospodarstwa pełne torfowisk, wszelkiego ptactwa, a i dziki nie są w nich rzadkością. Niedaleko znajduje się duże, piękne jezioro Luterskie, a dalej Biesowo - wieś uznana za najpiękniejszą na terenie Mazur i Warmii.
Spis treści:
Bisztynek
Warto zobaczyć
Zabytki Bisztynka
Wycieczka na jeden dzień
Bisztynek
Miasto i gmina Bisztynek leżą na dawnym Trakcie Królewskim z Warszawy do Królewca - obecnie Kaliningradu. Gmina Bisztynek sąsiaduje z gminą Kiwity, Bartoszyce, Reszel, Kolno, Jeziorany.
Bisztynek został założony w XIV wieku, prawa miejskie uzyskał w 1385 roku. Liczy ok. 2,5 tys. mieszkańców. Zachowało się tutaj wiele zabytków, między innymi kościół św. Macieja z XIV wieku, przebudowany w XVIII wieku, kościół św. Michała z XVII wieku, Brama Lidzbarska, XIX-wieczne kamieniczki. W mieście warto obejrzeć olbrzymi głaz narzutowy, zwany Diabelskim Kamieniem (początkowo zwanym Gryfim). W gminie jest kilka zabytkowych kościołów, kapliczek i dworków z końca XIX wieku.
Warto Zobaczyć
Grzęda (Sturmhübel) - leży 12 kilometrów od Bisztynka. Jest to wieś z XIV wieku. Dosłownie znaczy to wzniesienie lub wzgórze. Kościół wybudowano we wsi wkrótce po jej założeniu. Wymieniony jest w spisie parafii z końca XV wieku. Jest to zabytek III klasy.
Paluzy (Plausen) - leżą 7 kilometrów od Bisztynka. Jest to wieś z XIV wieku. W połowie XIX wieku do tej parafii należała również wieś Łędławki. Kościół w Paluzach jest budowlą gotycką. Jest to zabytek III klasy.
Prosity (Prossitten) - leżą 8 kilometrów od Bisztynka w kierunku Jezioran. Kościół został zbudowany zapewne wkrótce po założeniu wsi. Uległ zniszczeniu w czasie wojny trzynastoletniej (1454-1466). Obecny budynek kościoła pochodzi z lat 1842 - 1844 (zabytek III klasy). Nazwa wsi (Prositten) pochodzi po prostu od prosa. W Prositach urodził się Josef Engling. To osoba wobec, której toczy się aktualnie proces beatyfikacyjny. Przy kościele w Prositach znajduje się grób rodziców Englinga.
Sątopy (Santopen) - leżą 9 kilometrów od Bisztynka w kierunku Reszla. Miejscowość ta zawdzięcza swą nazwę swemu zasadźcy - Prusowi Santopowi. Akt lokacyjny nosi datę 2 lutego 1337 roku. Była to wieś czysto pruska. Kościół wybudowano jeszcze w XIV wieku. Obecny gmach kościoła w Sątopach pochodzi z XV wieku. Jest to zabytek II klasy.
Unikowo (Glockstein) - powstało równocześnie z Sątopami jako wieś na prawie chełmińskim. Mieszkali tu Prusowie. Kościół zachował się od początku XV wieku w prawie niezmienionej formie. To budowla późnogotycka. Zabytek II klasy.
Sułowo (Schulen) - wieś powstała w XIV wieku. Sułowo leży 5 km od Bisztynka w kierunku Lidzbarka Warmińskiego. Pięknie położona miejscowość nad rzeką Pisą "C", płynącą w głębokim wąwozie. Na wzgórzu, w najwyższym miejscu wsi znajduje się gotycki kościół z drewnianą wieżą. Do Sułowa prowadzi malownicza, szutrowa droga z Bisztynka. We wsi tej znajdują się dwa mosty nad Pisą należące do ciekawych zabytków architektury. Przy kościele znajduje się cmentarzyk dawnych mieszkańców.
Wozławki (Wuslack) - wieś powstała w XIV wieku, położona w odległości 5 km od Bisztynka w kierunku Bartoszyc. W Wozławkach znajduje się pięknie położony gotycki kościół. Nie był przebudowywany od momentu jego budowy. W Wozławkach znaleźć można też inne zabytki architektury, w postaci domów i niewielkich dworków. Znajdziesz tam też kilka warmińskich kapliczek.
Troszkowo (Klackendorf) - wieś położona 5 km od Bisztynka w kierunku Biskupca - powstała w XIV wieku, jak prawie wszystkie w okolicach Bisztynka. Należy przypuszczać, że powstało w tym samym okresie co Bisztynek. O Troszkowie więcej wiadomo z okresu XIX i początków XX wieku. Wówczas (na przełomie wieków) rodzina Kahsnitz wybudowała tu dworek - istniejący do dziś w centrum wsi Dworek ma bardzo ciekawą architekturę i w czasach jego powstania był świadectwem nowoczesnego stylu.
Dąbrowa (Damerau) - wieś powstała poprzez wykarczowanie lasu w pobliżu Bisztynka. Wkrótce po założeniu wsi została ona zrównana z ziemią przez Litwinów. Ziemia zarosła lasem. Biskup Henryk III Sorbom przekazał te 30 włók ziemi dla Bisztynka jako własność miasta. 22 marca 1427 roku biskup Franciszek przydzielił wsi nowe 30 włók i 3 tzw. wolne włóki
Zabytki Bisztynka
Na spacer
Spacer zaczynamy od rynku, wokół którego zachowało się wiele XIX- wiecznych kamieniczek. Następnie zwiedzamy kościół św. Macieja z XIV wieku - jedno z dwóch sanktuariów Krwi Chrystusa w Polsce. Kościół, z zabytkowym wyposażeniem wnętrz, czyni go jedną z najpiękniejszych świątyń w regionie.
Kościół pw. Św. Macieja i Przenajświętszej Krwi Chrystusa.
Kościół farny wzniesiono w końcu XIV wieku, a wyświęcono w 1400 roku. Budowa wieży została zakończona w 1579 roku. Kościół w latach 1739-1740 był bardzo często odwiedzany przez pielgrzymów dlatego też dobudowano do niego północną nawę boczną. Podstawą kultu Najdroższej Krwi Pana Jezusa w Bisztynku był cud eucharystyczny. Kronika Lidzbarska mówi o cudownym zdarzeniu, które nadało tej świątyni wielkiego blasku: "a kiedy on (biskup), krótko przed swoją śmiercią, poświęcał i zarazem potem odprawiał Mszę świętą, podczas podniesienia na lewej ręce poczuł spływającą krew. Dlatego ołtarz ten nazwany został Przenajdroższej Krwi Pana Jezusa. A przy nim działy się liczne cuda".
Brama Lidzbarska (Heilsberger Tor).
Brama Lidzbarska to zabytek III kategorii. Jest to obiekt gotycki, który obecny wygląd uzyskał po wielu przebudowach. Obecnie ma charakter barokowy. Jeszcze na początku XX wieku służyła jako więzienie. Jest to jedyna z trzech, zachowana brama dawnych murów obronnych Bisztynka. Nie istnieją już: Brama Warszawska i Brama Reszelska.
Neogotycki Kościół Ewangelicki
Wybudowany w 1888 r. Obecnie w odbudowie, po pożarze w latach 70 -tych XX wieku.
Diabelski Kamień
Jest drugim co do wielkości po Trygławie z Tychowa na Pomorzu Środkowym głazem narzutowym w Polsce. Ma 3 m wysokości, 8 m długości i 7 m szerokości. O głazie krąży pewna legenda, która opowiada o ubogim szewcu, który zawarł pakt z diabłem. Obiecał on diabłu duszę własnego syna jeżeli ten urodziłby się w niedługim czasie. I niestety, ku zmartwieniu szewca, urodził się syn.
Jednak gdy dorósł, wstąpił do seminarium duchownego. Gdy diabeł spostrzegł, że szewc nie zamierza wywiązać się z danej obietnicy, udał się w góry, podniósł olbrzymi kamień i wrócił do Bisztynka, aby ukarać zuchwałych. Kamień jednak spadł nie tam, gdzie chciał czart i leży w parku w Bisztynku.
Więcej informacji na nieoficjalnej stronie:
http://www.bisztynek.www.webpark.pl
Niedaleko, bo ok. 9 km od Łędławek (kierunek na Grzędę), pomiędzy Sątopami Samulewo i Pleśno znajduje się rozlewisko, tzw. polder, który jest ostoją , miejscem lęgowym i żerowiskiem ptaków podlegających ochronie.
Na rozlewisku gniazdują i żerują między innymi łabędzie, bociany, żurawie, czaple modronose, mewy śmieszki, a także bocian czarny.
Rowerzystom polecamy:
Wyprawa Łędławki - Bisztynek - Galiny - (ok. 28km)Łędławki - Pleśno - Sątopy - Łędławki (ok. 24km).
Wyjeżdżamy spod domu, na drogę do Bisztynka. W Bisztynku skręcamy w lewo na trasę do Bartoszyc. Dojeżdżamy do pałacu w Galinach, dawnej posiadłości rodu Eulenburgów, obecnie w rękach prywatnych (przy pałacu działa Klub Jeździecki "Galiny"). Zawracamy, z Wozławek udajemy się w kierunku na Warmiany i dalej na Paluzy do Łędławek.
A dla tych, którzy chcą jechać dalej...
Z Łędławek jedziemy przez Grzędę do Pleśna i Pleśnika, a stąd do Sątop - Samulewo. Po drodze oglądamy rezerwat przyrodniczy, miejsce gniazdowania i żerowisko ptactwa wodnego i lądowego. Z Sątop wracamy przez Nową Wieś Reszelską do Łędławek.
Wyprawa Łędławki - Bisztynek - Stoczek Klasztorny - Bisztynek (ok. 30 km)
Wyjeżdżamy z domu w Łędławkach na drogę do Bisztynka. Z Bisztynka jedziemy do Sułowa a stąd do Kiwit. w Kiwitach jedziemy do Stoczka Klasztornego, gdzie znajduje się klasztor bernardynów (obecnie Marianów), w którym w latach 1953 - 54 więziono Prymasa Polski Stefana Wyszyńskiego. Ze Stoczka jedziemy do Połapina. Stamtąd drogą do Wozławek. Z Wozławek udajemy się do Łędławek.
Wycieczka na jeden dzień
Lidzbark Warmiński
W Lidzbarku Warmińskim, w widłach Łyny i Symsarny, znajduje się zamek biskupów , jeden z najlepiej zachowanych gotyckich zamków w Polsce. Przez 400 lat stanowił główną siedzibę biskupów warmińskich. Książęta - biskupi byli mecenasami sztuk, utrzymywali bibliotekę, galerię malarstwa i grafiki. W latach 1466 - 1772 Warmia należała do Rzeczypospolitej, a biskupi zasiadali w polskim senacie, m. in. Stanisław Hozjusz, Andrzej Batory, Ignacy Krasicki. Przez kilka lat mieszkał tu i pracował Mikołaj Kopernik.
Raz do roku u stóp zamku odbywają się biesiady Humoru i Satyry, czyli najstarszy w Polsce przegląd kabaretów. W Dni Lidzbarka (połowa sierpnia) ulicami miasta wędruje barwny korowód, odbywają się koncerty a wszystko by świętować nadanie praw miejskich w 1308 r. przez biskupa Eberharda z Nysy.
Bartoszyce
W Bartoszycach u zbiegu dwóch ulic stoją dwa kamienne posągi, które według legendy to Gutsebalda - pruska księżniczka zamieniona w kamień i Bartek - mężczyzna w hełmie, dzierżący w dłoni róg. Posągi te zwane są także "babami" i należą do najstarszych zachowanych rzeźb z ziem polskich. Są dziełem pruskich autorów, przypuszcza się, że mogły powstać w I tysiącleciu naszej ery.
Święta Lipka ( 28 km)
Kościół i klasztor powstały w latach 1687 - 1693, świątynia dokładnie w miejscu gdzie rosła słynna lipa ( w konarach lipy miał umieścić figurkę Matki Boskiej z Dzieciątkiem uwolniony skazaniec ). Miejsce to już w XVII w. było znane w całej Rzeczypospolitej. Kościół Nawiedzenia NMP zdobią freski, polichromie, rzeźby i obrazy. Niesamowite są barokowe organy - krótki koncert oraz pokaz ruchomych figur w sezonie letnim odbywa się co godzinę od 9.30 do 17.30, w niedziele i święta o 10.30, 12.30, 13.30, 15.30 i 17.30. Od października o 10, 12 i 14.
Reszel (22 km)
Najważniejszy w Reszlu jest zamek biskupów warmińskich, w którym działają galeria sztuki współczesnej i hotel. Są też gotycka fara św. Piotra i Pawła, barokowy kościół Świętego Krzyża oraz dawny klasztor Katarzynek. Pośród rynku stoi klasycystyczny ratusz, który otaczają zabytkowe kamieniczki. Stary Reszel od wschodu i południa otoczony jest jarem rzeczki Sajny. Brzegi tej doliny spinają dwa gotyckie mosty: Niski i Wysoki - ten drugi należy do grupy najstarszych mostów w Polsce. W Pobliżu znajduje się mini zoo - zagroda z danielami. Wznoszące się od północy nad miastem wzgórze dawniej było miejscem egzekucji. Zasłynęło w 1811r. - spalono wówczas na stosie oskarżoną o czary Barbarę Zdunk. Prawdopodobnie był to ostatni stos egzekucyjny w naszej części Europy. Miejsce to wyróżnia krzyż stojący w otoczeniu lip. Znajduje sie przy wyjeździe z miasta drogą nr 590 w stronę Korsz.
Kętrzyn (40 km) - Gierłoż (od Kętrzyna ok. 8 km).
Do 1946 r. Kętrzyn nazywał się Rastenburg lub po mazursku Rastembork. Jest miastem od 1357 r. Spokój miastu zapewniały dwie warownie - zamek krzyżacki i kościół św. Jerzego. Świątynia, zbudowana w południowo - zachodnim narożniku murów miejskich, pierwotnie miała typowe dla budowli obronnych ganki dla straży. Wieżą kościelną została narożna baszta zespolona z budynkiem świątyni.
Drugi mocny punkt miejskich fortyfikacji - zamek krzyżacki z lat 1360 - 1370 podzielił los całego miasta - został ograbiony. Obecnie w zamku działa Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego. Posiada ciekawe zbiory XV - wiecznej rzeźby, cynowych sprzętów, numizmatów i chorągwi pogrzebowych.
Gierłoż, czyli Wilczy Szaniec. W 1940 r. stratedzy III Rzeszy postanowili umieścić główne wojenne kwatery najważniejszych urzędów i dowództw. W krótkim czasie powstało kilka kompleksów, które były centrami dowodzenia. Najsłynniejsza służyła Adolfowi Hitlerowi. Zespół kilkudziesięciu budynków rozmieszczonych w trzech strefach powstał w latach 1940 - 1944. Najpotężniejsze schrony miały niewyobrażalnie grube ściany i stropy z żelbetu. Gigantyczne betonowe pudła bez okien miały stropy o łącznej grubości przekraczającej 7 m. Od 24 czerwca 1941r. do 20 listopada 1944r. Adolf Hitler przebywał w Wilczym Szańcu w sumie ponad 800 dni. Zatem można było w tych dniach uznać Gierłoż za stolicę nie tylko Niemiec, ale całej okupowanej Europy. To tutaj 20 lipca 1944 r. von Stauffenberg dokonał nieudanej próby zamachu na Hitlera. 20 listopada Hitler opuścił kwaterę, a dwa miesiące później niemieccy saperzy wysadzili wszystkie schrony i budynki.
Ruch turystyczny na terenie byłej kwatery Hitlera jest zorganizowany, wśród ruin wytyczono trzy trasy turystyczne. Obiekt jest dostępny przez cały rok.
Łabędnik (12 km)
Mała wieś z XIV w. W 1694 r. majątek przeszedł ręce rodu von der Groebenów. Nabywca Łabędnika, Friedrich von Groeben dowodził oddziałem jazdy w bitwie pod Wiedniem. Budowę pałacu ukończył bratanek Fryderyka. W latach 90 został wyremontowany i stanowi własność prywatną.
W niewielkiej odległości od pałacu stoi gotycki kościół z końca XIV w. o charakterze dworskim. Kościół od reformacji aż do II wojny światowej służył ewangelikom, po 1958r. wrócił do ludności katolickiej.
Kętrzyn - Gierłoż
Żywkowo - Bociania wioska
Wieś leżąca ok. 38 km od Bisztynka. Mieszka tu więcej bocianów niż ludzi. Gniazda rozmieszczone są na domach, drzewach i słupie elektrycznym. Krajobraz Żywkowa jest podmokły, pełen łąk i zadrzewień śródpolnych, co stwarza idealne miejsce do żeru dla bocianów. Duże znaczenie ma fakt, iż bociany można często zobaczyć na terenach wykorzystywanych rolniczo, np. gdy idą tuż za orającym.
Spływ kajakowy
Najpiękniejszy szlak kajakowy Mazur - szlak Rzeki Krutyni.
Proponujemy jednodniowy spływ kajakowy urokliwym fragmentem szlaku.
Początek trasy: wieś Borowo.
Koniec trasy: śluza w Babiętach.
Długość trasy: 17,5 km.
Krótki opis trasy:
start z przystani we wsi Borowe,
krótki odcinek rzeczny,
nieduże jezioro Dłużec,
krótki odcinek rzeczny,
jezioro Białe z zalesionymi wyspami,
stanica wodna w Bieńkach - możliwość zjedzenia posiłku i wychylenia kufla piwa,
przepiękne jezioro Gant - w całości leżące w lesie, bez żadnej zabudowy nadbrzeżnej, tylko natura,
8 kilometrowy przepiękny odcinek rzeczny,
koniec trasy na śluzie w Babiętach.
Czas trwania:
Dorosła para z niedużym doświadczeniem kajakarskim: od godz. 10:00 do 15:30
Rodziny z dziećmi: od godz. 10:00 do 17:00
W cenie:
instruktaż przed spływem,
wodoodporna mapka do bieżącej orientacji na trasie,
kajaki, wiosła, kamizelki ratunkowe,
transport powrotny kajakarzy i sprzętu wodnego,
niepowtarzalne przeżycia i kontakt z przyrodą.
Ilość osób:
minimum 4 osoby (dwa kajaki), maksimum 12 osób (6 kajaków)
Odpłatność:
35,- PLN od osoby.
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)
)